Vente, Blinke

(Roman, 2012, utdrag)

For Sigrid, derimot, på rommet med lyset inn gjennom takvindauget som blant anna lyser på miniatyrportrettet av Kåre Tryvle på ei bok, er ting i ferd med å tette seg til. Ho ser ikring seg, og får auge på seg sjølv i spegelen som heng på veggen ved sida av skrivebordet. Her sit ho, på rommet sitt, med ei bok i hendene. Her sit ho: på veggen framfor henne heng eit bilete av Paul de Man, ein belgisk litteraturteoretikar, på veggen ved sida av henne heng ein spegel som ho kan sjå seg sjølv i, på skrå veggen bak henne er det klistra opp eit bilete av van Gogh sine solsikker, som betyr noko for henne, og i hendene held ho ei bok. Er det andre menneske i rommet? Nei. Dette er Sigrid, på rommet sitt. Dette er Sigrid, i hovudet sitt. Slik det alltid er! For ein typisk situasjon i hennar liv. For ein typisk situasjon - at ho liksom skulle forstå og forstå og ting liksom skulle bety og bety, men at den som forstod henne, berre var eit blikk i ei bok, eller stjerner over fjellet om natta, slår det henne, der ho sit med boka framfor seg og veggene kjennest ut som vegger og taket som tak, plutseleg, slik det av og til gjer når all magi renn ut av deri augneblinken då ein kjenner at det finst håp, og det som finst, er berre dette: vegger og tak, og vegger. Og tak.

Og for store herreskjorter. Sigrid ser bort på markøren som står og blinkar på dataskjermen framfor henne. Det er jo dei for store herreskjortene ho skal skrive om no, ikkje bruke tid på å forstå blikket til Kåre Tryvle. Ho skal leite fram ei scene i filmen Lost in Translation der hovudpersonen, Charlotte, går ikring med ei for stor herreskjorte på eit lyst hotellrom i Tokyo og er inkarnasjonen av ei sårbar kvinne. Ja.

Det pip i telefonen til Sigrid. Det er ei melding frå Magnus! der det står: «idé om jenter med for store herreskjorter ok. Send utkast fredag.» Då må han vere komen heim frå Praha, då, tenker ho og skriv: «Tilbake frå Praha? Fin tur?» Å, Praha! Han hadde ringt henne og sagt at han hadde kjøpt overraskingsbillettar til Elida, kjærasten, som skreiv oppgåve om Kafkas Slottet, han hadde nettopp kjøpt dei då han ringde til Sigrid, og Sigrid tenkte at det at han ringde til henne rett etter at han hadde kjøpt dei, kanskje betydde at han i grunnen hadde tenkt på Sigrid, det vil seie, at hans ubevisste hadde tenkt på Sigrid då han kjøpte billettane, ikkje Elida. Å, ser du det ikkje, tenkte Sigrid mens ho lét som om ho var kjempeglad på hans vegner.
Men ho får ikkje noko svar frå Magnus, ho får ikkje vite, sporenstreks, om det har vore ein fin tur til Praha. Kva betyr det at han ikkje svarer sporenstreks? At det har vore ein dårleg tur? Eller tvert om, at det har vore ein så bra tur at han gløymer Sigrid straks han har meldt henne om det mest nødvendige? Ho ser bort på Kåre som ho har lågt ned på bordet på toppen av ein haug andre bøker. Han er mykje eldre enn henne, det står på innbretten at han er fødd i 1965. Det vil seie at han er ... 75, 85, 95, 2005 = 40, pluss 2008 - 2005 = 3, til saman altså 40 + 3 = 43 år. Akkurat tjue år eldre enn henne! Ho løftar han opp att for å sjå inn i auga hans, men ho oppnår ikkje den mystiske kjensla av eit inderleg band og må legge han ned att og heller klikke seg fram på datamaskinen til dokumentet med tittelen «Den forblåste kvinna». Dette er ein tittel som ho har basert på eit dikt av Geir Gulliksen, der det er ei kvinne som vandrar rundt i ei krøllete herreskjorte og med nakne bein, og som har ei seng som liknar ein forblåst molo. Sigrid er veldig glad i diktet, men ho har brått byrja legge merke til at kvar gong kvinner skal framstillast som skjøre og sårbare, i film eller i litteratur, har dei på seg for store herreskjorter, med nakne bein under. Dei har også gjerne bustete hår. Dette har ho byrja skrive eit essay om, som ho no altså har fått grønt lys til å sende inn til tidsskriftet til litteraturvitskapstudentane i Oslo. Ho orkar nemleg ikkje, og dette har ho også sagt til Magnus: eg orkar ikkje fleire kvinner i for store skjorter. Kvifor er dei så ekstremt nusselege og nydelege i desse skjortene? Ta, sa Sigrid, ein norsk film eg ikkje hugsar namnet på, der Maria Bonnevie spelar ei kvinne som er to ting: utfordrande og sexy, med raude lepper og trong, raud kjole og fortapt og sårbar med bustete hår og ingen sminke og ei for stor: herreskjorte. Det er sant! Neste bevis: den nydelege filmen Mr. and Mrs. Smith, med Brangelina Pitt. Angelina er to ting: Sexy og proppa med pistolar i strømpebanda - heilt til ho har avslørt seg som ei mjuk og elskande kvinne - i ei for stor herreskjorte, og med nakne bein. Bevis nummer tre: I filmen A History of Violence har vi ho som er kona til den fordoms gangsteren som blir henta inn av fortida si, og etter at desse to har hatt ei utruleg rå og dampande forsoningssexscene i ei trapp, der ho blir dunka inn mot trappa og tydeleg synest dette er toppen av kroppsleg lukke, har ho på seg ei for stor herreskjorte. Og ergo ser ho, etter at ho har vore ekstremt sexy og ekstremt vaksen, får vi seie, ut som ei lita jente. Bevis nummer fire, sa Sigrid og heldt opp fire fingrar for å vise kor langt ho hadde kome, men måtte halde på veslefingeren som liksom ville følgje med dei andre fingrane opp: bevis nummer fire er den vesle prinsessa i Eventyr i New York. Etter at ho har falle gjennom ein portal frå teikneserieverda der alt er rosenraudt, og der ho skal gifte seg med prinsen sin, altså: etter at ho har falle inn i den verkelege verda og ho byrjar få meir komplekse kjensler, i møte med ein hardbarka advokat, sit ho brått litt sårbar på den hardbarka advokatens sofa om kvelden. Og har på seg ein altfor stor og skøytelaust knappa herrepysj. Og er forelskingsverdig. Magnus lo. Herrepysj, er det eit ord, eigentleg, sa Magnus. Bevis nummer fem: hovudpersonen i Lost in Translation har også på seg dette, ei for stor herreskjorte, når ho er åleine på hotellrommet sitt. Noko som er litt snålt, stussa Sigrid, ettersom denne filmen er regissert av ei kvinne. Men i alle fall: Så har vi altså diktet av Geir Gulliksen, sa Sigrid. Som eg jo elskar. Problemet er berre det at denne kvinna som diktet eg tydeleg elskar, eller elska, har på seg ei krøllete herreskjorte der ho tassar ikring, utan sokkar på beina! Men det er jo fantastisk fint at senga hennar liknar ein forblåst molo, sa Magnus. Ja, sa Sigrid. Det er det. Det er fantastisk, det. Ho blei sittande og sjå for seg den forblåste moloen, ein kvit molo rett ut i havet, og det var svart og mørkt ikring den kvite senga som enda i det kalde, svarte havet, og det blåste frå alle kantar. Det er til å få frysningar av, eigentleg, sa Sigrid. Ho kjende det brått som om det var nettopp ein slik molo som var midt i henne sjølv. Ein kvit, liten molo i eit stort og tungt mørker. Men kva, sa ho, for å halde fast ved utgangspunktet, gjer det så forpult (oi, eit ord ho sjeldan brukte) vakkert med forblåste små kvinner inne i store skjorter? Hæ? Eg veit ikkje, sa Magnus, men det er jo nusseleg, vi likar det jo! Ja, men kvifor gjer de det? spurte Sigrid, har de analysert dykk sjølve på dette punktet, de menn? Magnus lo og sa: nei. Du får gjere det for oss. Det skal eg forpult meg gjere, sa Sigrid. Men på den andre sida, er det ikkje veldig komfortabelt for dykk å ha på dykk for store skjorter? sa Magnus, og ho slo han i hovudet med diktsamlinga til Geir Gulliksen. Og det er jo det ho eigentleg skal sitte og gjere no, eller ikkje slå nokon i hoyudet med diktsamlinga til Geir Gulliksen, akkurat, men analysere dette, desse kvinnene i for store skjorter, som eit uttrykk for eit bestemt estetisk blikk.

Men før ho startar, får ho eit glimt av seg sjølv i spegelen som heng på veggen ved sida av skrivepulten hennar, og ho ser at ho ikkje er slåande pen, men at ho har bustete, brunt hår, tjukke lepper og tjukke augnebryn, og eit samanknøvla uttrykk i ansiktet. Vidare har ho på seg ein tjukkegenser som ei tante feilstrikka til ein onkel, i eit slags knuppete, lysebrunt ullgarn som får henne til å sjå ut som ein bamse. Det er heilt openbert at ein for stor, lysebrun ullgenser ikkje har same effekt som ei for stor herreskjorte; ho ser ikkje søt og sårbar ut. Ho ser tjukk og dum ut. Det manglande søte og sårbare har kanskje også med det å gjere at ho heller ikkje har nakne bein. Ho har nemleg på seg eit par vinraude joggebukser i ein slags skinande fløyel, og på føtene har ho tjukke sokkar som ho har stappa buksene oppi, og sokkeføtene har ho stappa oppi eit par ulltøflar. Ho ser heilt forferdeleg ut!

                                                                                                                                                     

Frå Gunnhild Øyehaug: Vente, Blinke. Kolon forlag 2012. Side 21-26.
Publisert med løyve frå forfattar og forlag. Elektronisk utgåve ved Nynorsk kultursentrum 2015.
© Anna publisering eller offentleg bruk kan berre gjerast med løyve frå forfattar og forlag.