Eg andar hol i kvitan is

(Dikt, 1923)

Av Olav Nygard
 
Eg andar hol i kvitan is på rute,
legg eine auga åt og gløser ut.
Seg losnar du ell dregst du til, du knute
som knytte deg ein dag då dimd og grut
og gygreskodde la meg bleik på pute
og gav meg blundedrykken beisk som lut.
Å, hjarta var for sterkt, eg fekk kje blunde;
men drykken vann då verk: eit liv vart bunde.
 
 
Eg andar hol på isen: Sol og klåre,
eit hav av blått med gyllte render på;
slik himel då, -det er som alt var bore
av englevengjer, stilIt i flog! A sjå
på fjella! Her hev meister skore
eit relief -ei hand med gudetrå,
med hugsynsbivring, brand i bein og sansar;
d'er berre grjot, -men fjell og dalar dansar!
 
 
Sjå dagen hev kje hov i sine hender;
d'er sylv som drys, d'er gull -. I svaneham
sig burt ei skarlakssky; um himmelstrender
glid violette bylgjur att og fram;
d'er fredlyst alle himlar, alle grender,
ei høgtidstille, skir og undersam.
Når verda sine villskerider gløymer
ho er eit voggebarn som smiler, drøymer.
 
 
Men sjukestova tyngjer; græmestunder
sit naglefast i veden; kvar den skaut,
kvar stokk der augo låg då feberblunder
som raude bylgjur gjenom sjæla braut,
dei ber eit minne, livfullt som eit under
men tungt som mara; det var blod som gaut
den raude rygd i dette bilætfylgje
som dansar yver vegg lik draug på bylgje.
 
 
Eg gjeng til dørs og kjenner smil på munnen,
d'er bylgjekambar av den gledeflaum
som bryt seg songfræg gjenom hjartebrunnen
i bringedjuve, riv med stryk og straum
dei gråe vettebol som rådde grunnen,
og skirest som ein blåøygd morgondraum.
Det tonar inn som spana svalevengjer
i flog strauk yve hundra harpestrengjer.
 
Eit mæle vaknar liksom sus i skogen;
eg kvekk med hand på døralåsen lagd.
Då spør det stilt og fast: «Seg er du mogen
fyr dagsens glede, fyr den store bragd?»
Eg stamar: «Mogen -sjølve barnehugen
er skapt fyr glede -.» Eg vert nedatt tagd:
«Kann du sjå drauge~ans med smil på munne?
Du stod nok strid, men du hev ikkje vunne.
 
 
Du rømer og vil drukne dine minne;
men dette rom skal sjå den same strid
sin annan gong. » «Men skal eg sitje inne
i draugelag mi heile livetid?»
«Til denne tunge striden du kann vinne.»
«Då ligg du bleik i smil; då hev du bunde
«Då ligg eg bleik, då drys det dogg i lid.»
ein krans til livsens drott; då kann du blunde.»
 
 
Eg bøygjer hovud, tegjer, freistar berre
å lyfte hand til livd som fyr eit slag;
men avgjerdsstunda ek seg nær og nærre,
eg lyt nok velje, velje same dag.
«Du strenge bodords-berar, hels din herre
eg vel meg gløymsle fram fyr draugelag.
Det lyt vel heite at eg vilde røme;
men staupe var for djupt og beiskt å tørne.»
 
 
Forklaringar:

løser: ser, kikar.
Dimd: dimme, dis.
Grut: grums, dis.
Grjot: stein.
Hov: måtehald.
Gaut: gytte.
Rygd: redsle, gru.
Songfræg: fræg; dugande, ypparleg.
 

Frå Ved vebande, 1923. Elektronisk utgåve 2003 ved Jon Grepstad