Mitt milde vesen

(Roman, 2006, utdrag)

Mitt første minne er at ein nabogut slo hol i hovudet mitt med ein stein. Eg hugsar ikkje sjølve slaget, men eg veit om lag kva som skjedde før han slo, og eg kan framleis sjå for meg vegguret på venterommet til legen som sydde meg saman att. Eg var tre år gammal. Naboguten, som må ha vore eit par—tre år eldre enn eg, blei sint og løfta opp ein stein og klaska han i hovudet på meg.
    Slik skjedde det: Vi leika at vi flykta frå ein flokk løver. Vi skulle gøyme oss bak noko netting som låg inntil ein mur. Då vi hadde forskansa oss bak nettinggjerdet, sa eg at eg ville heim. Sannsynlegvis var eg blitt redd, men det kan òg tenkast at eg berre var svolten eller tissetrengt. Eg ville i alle fall ikkje flykte frå løver meir. Dette fann ikkje naboguten seg i, han prøvde å halde meg att, og då det ikkje gjekk, greip han steinen. Dei som såg meg etterpå, sa at blodet silte nedover ansiktet mitt. Eg kjende ein framand smak i munnen; av salt, frykt.
    Men kva har dette med saka å gjere?
    Ingen ting.
    Saka er at mor mi har slutta å snakke til meg.
 
Sist eg var her på Lauvstad, laga eg ei liste over mogelege årsaker til at ho kan vere sint på meg. For ho må vere sint, med det gjenknepte ansiktet og dei svarte auga som stirer tvers gjennom alt. Ho har ikkje slutta å snakke, for ho snakkar til alle andre, ho snakkar berre ikkje lenger til meg.
    Då eg fann att lista, skjøna eg ingen ting. Eg hadde sett fram til å sjå på det eg hadde skrive, tenkte det kunne vere ein nøkkel der ein stad, at eg hadde fått nedteikna noko som kunne hjelpe meg til å forstå. Det som stod på skriveblokka, var:
 
    Sval
    Fjord
    Opdahl (lys og mørke)
    Klaustrofobi
    Kyrkjegard
 
Eg kan ikkje hugse at eg skreiv ned akkurat desse orda, og anar ikkje kva eg har meint med dei. Det er som når ein har gøymt unna noko på ein lur stad, og så gløymer kvar det var. Denne gongen har eg pakka tankane mine inn i så lure ord at eg aldri kjem til å finne dei att.
    Sval? Fjord? Eg hugsar at eg tenkte på Ørnulf Opdahl sine bilde då eg var heime sist, eg sat her eg sit no, ved kjøkkenglaset, og tenkte at han, han har forstått det. Han har sett korleis lyset sildrar inn i mørket, trenger seg inn med smale skuldrer, slår ein kile inn i mørket og skyv det unna. Han veit kva det minste streif av lys betyr når ein bur i eit stort mørke. Eg tenker aldri på dette mørket når eg ikkje er her. Men så snart eg kjem køyrande innover i fjorden, kjenner eg det att, mørket som nesten er som eit levande vesen. Det er stort, det pustar. Mørket følgjer meg som eit dyr som aldri viser seg.
    No har eg to ord til:
 
    Pust
    Nærvær
 
Skulle orda her på papiret ha noko med mor mi å gjere? Sval er eit ord eg kan knyte til mor, om enn ikkje akkurat i desse dagar. Eg har alltid sett henne for meg som eit av desse lange, knivforma blada ho nytta i bukettar. Sval, spiss og mjuk på same tid. Elegant, det har ho alltid vore, sjølv i den lysegrøne kittelen ho all tid gjekk med i gartneriet, og som fekk henne til å sjå ut som ein lege. Blomsterdokter, kalla far henne iblant. Det var på den tida han framleis slo ein spøk.
    Men kva har ordet klaustrofobi med mor å gjere? Det ordet seier nok meir om meg. Kyrkjegard? Der må eg ha tenkt på far. Han hamnar nok aldri der. Men vi fekk då til slutt sett opp ein minnestein, mot mor sin vilje.
    Mor trur at far framleis lever. Ho er den typen som aldri gir opp håpet. Men ho kan ikkje vere sint for det med minnesteinen enno. Det er så lenge sidan.
    Det var tante Aud som tok støyten den gongen. Eg snakka med tante, og så snakka ho med mor. Det var torestemning ei stund, det var som om orkanens auge hadde hamna i huset vårt og ikkje fann vegen ut att. Men til slutt kom steinen på plass, og eg og tante har stelt pent med dette som er det næraste vi kjem ein gravstad. Vi plantar blomstrar som vi trur mor ville likt.
    Nei, skulle eg finne ord som karakteriserer mor, må det bli noko i retning av:
 
    Driftig
    Geskjeftig
 

Frå Brit Bildøen: Mitt milde vesen. Samlaget 2006 . Side 7—10.
Publisert med løyve frå forfattar og forlag. Elektronisk utgåve ved Nynorsk kultursentrum 2011.
© Anna publisering eller offentleg bruk kan berre gjerast med løyve frå forfattar og forlag.