Den fyrste Messa

(Omsetjing, 1876)

[Omsett av Georg Grieg]

 

Det var ein Laugardags Kveld dei hadde det myket annsamt med at timbra og hamra ute paa Hochbur-Vollen.*) Valentin Timbremeister reiste upp ei Stelling, som ikkje var nokot mindre en eit Altar og ein Preikestol. Gregor, Son til Kristen Skræddar, skulde andre Dagen her halda si fyrste Messa. 

*) Attved Nordstetten, eit Torp (elder Landsby) i Würtemberg. 

Ivo heitte den litle ljosleitte Sonen til Valentin; han var no seks Aar gamall og letst skula hjelpa Faderen med Yrket. Berrhovdad og berrføtt kleiv han i Kring paa Bordladet rett som eit Ikorn, og kvar Gong dei lyfte ein Bjelke, ropade han som dei andre og sette seg i Lag og bles, liksom det var han, som gjorde meste Arbeidet. Valentin gav jamnan den litle Ivo nokot at stella; han fekk vinda Traaden paa Snelda og bera saman Verktyet og sanka i Hop Sponen. Og Ivo gjorde det, som Faderen sette honom til, med slik Aalvora og slike annsame Læte som han var aat med eit Storverk, og ein Gong, daa han skulde sitja paa Enden aat eit Bord og tyngja ned, daa foor det so igjenom honom, naar Sagi skar Bordet, at han kvar Gong sette i og storlog og nær hadde dottet av; men han heldt seg fast og gjorde seg fyre at fullføra den vigtuge Embætting i Stilla. 

Stellingi var sidstpaa reidug, og Ludvig Sadelmakar stod buen til at negla fast Blæjorna. Ivo vilde hjelpa honom ogso, men den umilde Mannen jagade honom av, og Ivo sette seg tagall paa Spondungen og saag burt imot Bergom paa hi Sida, der Soli gladade med rodande Glans. Daa høyrde han Fader sin blistra; han foor upp og stundade seg til honom.

"Far," sagde Ivo, "den, som ein Gong kunde koma til Hochdorf!"

"Kvifyre?"

"Sjaa, det er nær ved Himmelen, og dit vilde eg gjerna stiga upp."

"Din Uviting, det synest berre som Himmelen ligg der uppe; men attanfyre Hochdorf er det langt til Stuttgart, og derifraa er det endaa myket langt til Himmelen."

"Kor langt daa?"

"So langt, at ein vinn ikkje fram, fyrr ein er daaen."

Med Smaaguten i høgre Handi og Ambodi i vinstre gjekk Valentin igjenom Torpet. Allstad vardt det fægjat og tveget, og Stolar og Bord stodo utanfyre Husom; for i kvar Stova var det Gjester ventande til den heilage Gjerning paa Morgondagen.

Daa Valentin gjekk framum Stova til Kristen Skræddar, tok han med Handi til Huva, buen til at helsa, um einkvar skulde sjaa ut; men der var ingen, som saag ut, og Huset var so stillt som eit Kloster. Sume Bondekonor gingo inn i Huset med Fat under Fyrklædet; sume gingo ut med tome Fat; dei helsade tagalle paa kvarandre; dei hadde først Sendingar til Husa aat den unge Presten, som paa Morgondagen skulde verda vigd til si heilage Brud, Kyrkja.

Daa leet Kveldklokka, og Valentin sleppte Son sin. Ivo lagde snøgt dei smaae Henderna i Hop, og Valentin lagde ogso Henderna i Kross yver det tunge Verktyet og bad eit Ave.

Andre Morgonen lyste ein bjart Dag yver Torpet. Alt tidlege klædde Moder til Ivo honom i fine Klæde; der var ei rendutt ny Trøya med Sylvknappar, so syntest det honom, og nytvegne, stutte Skinnbrøker; han skulde bera Krusifixet. Greta, eldste Syster til Ivo, tok honom i Handi og leidde honom ut paa Gata, "so dei kunde faa Rom i Huset". Ho forbaud honom at koma heim, og so foor ho inn i Stova. Ivo gjekk ned igjenom Torpet; allstad var der Menner og Ungdomar paa Gata; dei vaaro berre halvflidde, utan Kufta elder Frakk, so dei synte dei kvite Skyrteermarne. Her og kvar saag ein Konor og Gjentor springa fraa Hus til Hus utan Livstykke med halvlaust Haar og med det raude Haarbandet i Handi. Det syntest Ivo ei hard Medferd av Systeri, at ho skulde elta honom av Huset. Han vilde ogso helst synt seg som det vaksne Karfolket fyrst i halv Stas og sidan under Klokkeklangen i fullt Skrud; men han vaagade ikkje at ganga heim atter og helder ikkje at setja seg ned nokon Stad av Otte fyre at skjemma Klædi sine. Varsam gjekk han igjenom Torpet. Daa kom det Vogn etter Vogn med framande Bønder og Bondekonor; Husfolki baaro Stolar imot deim til at stiga av paa og baud deim velkomne. Alle saago dei so velnøgde ut og dertil so høgtidlege, rett som naar den sigerkrynte Hervinnaren er heimatter ventande til Folket sitt og dei bua seg til at taka imot honom med Sigerfagnad. Fraa Kyrkja og til Hochbur var Vegen straadd med angande Lauv og Blomar. Lensmannen kom ut or Huset hans Kristen Skræddar og sette fyrst Hatten paa,  daa han kom paa Gata.

Snart deretter kom ogso Lensmanns-Kona med Smaadotteri paa seks Aar, ho Barbara, i Handi. Barbara var prydelege tilbudd som ei Brud. Ho hadde Kruna og Krans paa Hovudet og var ovlege fagert klædd; ho skulde ogso som den reine Møyi vera Bilætet paa Brudi til den unge Presten.

Det ringde fyrste Gongen, og som ved ein Trylleljom foro dei skyrteermade Hoparne fraa kvarandre; dei gingo inn og skulde klæda seg sømelege. Ivo gjekk til Kyrkja.

Under Klangen av alle Klokkorna drog ferdi endeleg ut or Kyrkja. Fanorna blakrade, Musiken sette i, og innimellom høyrdest Bønerna av Mann og Kvende. Ivo gjekk i Brodden attved Læraren og bar Krusifixet. Paa Hochbur var Altaret fint prydt, Kalkarne og Lamparne og dei glorande Bunader paa Heilagmennerne glimade i Soli, og so langt ein kunde sjaa utyver Markerna, stod Mannskaren lydande aalvorsamt. Ivo vaagade knapt at skoda paa Presten, daa han steig upp til Altaret i gullsaumad Kjole med Gullbandet paa berre Hovudet og med det bleike og milde Andlit, bøygjande seg djupt under Ljoden av Musiken og med dei smaae kvite Hender krosslagde paa Bringa. Fyre honom hadde Lensmanns-Barbara stiget upp; ho bar som Brudi hans eit brennande Kjerte i Handi, umvundet med Rosmarin. Ho stadnade attved Altaret. Daa byrjade Høgmessa, og daa Klokkorna ljodade, fall dei alle aa Gruva, og det var ikkje ein Ljod høyrande paa lang Leid; berre ein Duveflokk drog beint yver Altaret, og dei høyrde Vengjeskaket og Lætet, som desse Fuglarne hava iFloget. Ikkje fyre nokon Ting i Verdi hadde Ivo skodat dit, for han visste vel, at no steig den heilage Anden ned og gjorde den løyndarfulle Umskapnaden av Vinet til Blod og av Braudet til Kjøt, og at ikkje nokot daudlegt Auga torer lyfta seg til honom utan at blindast.

Kapellanen fraa Horb gjekk no paa Preikestolen og talade høgtidelegt til den unge Presten, som skulde messa fyrste Gongen.

So gjekk Presten upp. Ivo sat ikkje langt undan paa ein Krakk; med høgre Olbogen paa Kneet, og Kinni studd paa Handi, lydde han gløgt etter. Han skynade litet av altsaman, men Augo hans hingo ved Leparne og Andlitslaget til honom, som preikade og talade so hjartelege, og hans Hug feste seg barnslegt og kjærlegt ved Gud og den gode Presten.

Daa so Ferdi tok paa Vegen heimatter til Kyrkja, og Klokkorna ljodade og Musiken klang med Sigerstonar, daa greip Ivo Krusifixet med baade Hender; det var som han med nyfengen Styrke vilde bera sin Herre og sin Gud Framfyre seg.

No spreidde Aalmugen seg, og dei talade alle med stor Hugnad um Presten og kor lukkelege Foreldri til ein slik Son maatte vera. Kristen Skræddar og Kona hans gingo ned den yverbygde Troppi paa Kyrkjebakken rett som borne av den sælaste Fagnad. Dessimillom var det ingen, som gav seg stort um deim, men i Dag trengde Aalmugen seg med myken Vyrdnad fram til deim og ynskte deim til Lukka. Moderi til den unge Presten takkade med taarefyllte Augo; ho vann ikkje mæla fyre den store Graaten.

Ivo høyrde av Farsyster si, som var dit komi paa Vitjing til den heilage Gjerning, at Foreldri til Gregor no laut segja De til honom.

"Er det sant, Moer?" spurde han.

"Til Vissa," svarade ho, "han er no nokot meir en alle andre Menneskjor."

Med all denne Gleda gløymde dei ikkje at røda um, at detta ogso var til timeleg Bate fyre Kristen Skræddar. Dei sagde, at no kunde han vera sutlaus fyre sine Livdagar; at Kordela, Syster til Gregor, kunde verda Hushaldar, og at Gregor var ei Heppa fyre si Ætt og ei Pryda fyre heile Torpet.

Ivo gjekk heim med Foreldrom; dei leidde honom imillom seg.

"Faer," sagde han, "Gregor skulde vera Prest her."

"Det verd inkje; dei gjera ikkje nokon til Prest der han er fødd."

"Kvifyre?"

"Du med ditt gapne Kvifyre! Just av di det er so," svarade Valentin. Men Moderi sagde: "Han vilde daa hava for myket Tilheng i Torpet og vilde ikkje vera lika rettferdig mot alle."

Anten visste ho ikkje, elder ho kunde ikkje greida ut fyre Barnet, at hjaa Bygdarfolket vilde Heilagskapen i Embætet og Agen fyre Prestemannen skjerdast, av di dei kjenna hans menneskjelege Upphav og hans Uppvokster.

Men Valentin sagde um eit Bil: "Slik ein Prest heve daa den beste Livemaaten. Han fær ingi Bolor i Handi av Pløgningi og ingen Ryggverk etter Skurden, og i Presteløda er der ikkje Lodløysa lika vel; han legg seg paa si Sofa og tenkjer paa si Preika og gjerer heile Huslyden sin lukkeleg. Soframt du verd ein snild Gut, Ivo, kann du og verda Prest. Vilde du vel?"

"Ja," sagde Ivo med fullt Mæle og saag upp aa Faderen med vidopne Augo; "men de faa inkje segja De til meg," sagde han.

"Det heve god Tid," svarade Faaderen læjande.

Etter Middagsmaalet stod Ivo upp aa Benken i Kraai under Krusifixet, der Faderen hadde setet. Fyrst røyvde han Leparne stillt, og so heldt han ei høgmælt Preika. Med aalvorleg Uppsyn heldt han paa med det verste Vaset og vilde ikkje halda upp,  fyrr en Faderen tok honom vinlegt paa Hovudet og sagde: "Sjaa, no er det nog."

Men Moderi tok Ivo paa Fanget og klappade og kysste honom og sagde mest graatande: "Aa, kjære Guds Moder! Eg vilde ikkje liva lenger en til at Vaarherre leet meg sjaa den Dag du heldt di fyrste Messa." So sagde ho stillt og riste i det same paa Hovudet: "Gud forlate meg mi Synd, eg tenkjer no atter ovmyket paa meg sjølv."

Ho sette Son sin ned og heldt Handi paa Hovudet hans.

"Ja," sagde Ivo, "og so skal Greta halda Hus fyre meg, og ho skal faa Byklæde liksom Kokka til Presten."

Den snilde Magdalene-Faster gav Ivo ein Kreutzer fyre Preika hans. Snøgt sprang han daa ned til Drengen, som sat under Katetreet framfyre Huset, og fortalde honom, at han skulde verda Prest. Nazi riste berre paa Hovudet og tryste den brennande Tobaken ned i Pipa.

Aftansongen var ikkje so høgtidleg som vanleg og der var helder ikkje so stor Aalmuge; den gudlege Hugen hadde tømt seg paa Morgonsida.

Mot Kvelden gjekk den unge Presten igjenom Torpet i Lag med Kapellanen fraa Horb og nokre andre Prestemenner. Alt Folke, som sat framfyre Husom, stod upp og helsade deim vinlege; dei aldrige Konorna smilte til Ungpresten, som dei vilde segja: "Me kjenna deg atter og lika deg vel; hugsar du, daa eg gav deg ei Pæra? Var det ikkje det eg sagde, at han Gregor vardt ein Stormann?" Unggutarne toko Piporne or Munnen og Huvorna av seg, og Gjentorna flydde inn i Forstova og skumpade kvarandre og glytte ut løynlege. Men Borni gingo fram og toko Handi hans og kysste.

Ivo kom ogso til. Den unge Presten kjende trulege den hjartige Kyssen av Guten og kor han skalv, for han heldt Handi hans og strauk honom med den andre Handi paa Kinni og sagde:

"Kvat heiter du, kjære Barnet mitt?"

"Ivo."

"Og Fader din?"

"Valentin Timbremann."

"Helsa Faer og Moer so myket fraa meg og ver ein god og snild Gut."

Ivo stod lenge som fjetrad paa same Flekken etter at Mennerne longo vaaro burte; det var som um eit Heilagmenne hadde synt seg fyre honom og talat med honom. Han saag lenge forstøkt ned fyre seg, so lagde han haukande i Vegen med store Byks og kom heim og fortalde deim allting.

Huslyden sat paa Timbret under Katetreet; Nazi sat ikkje langt undan paa ein Stein attved Stovedyri. Ivo gjekk til honom og fortalde honom um Møtet, men Drengen var gretten i Dag, og Ivo sette seg ved Føterne til Fader sin.

Det var no seint paa Kveld og dei rødde litet, berre Koch Snikkar sagde endaa:

"Eg vil sjaa, kvar de faa Pengar under fem Procent." Ingen svarade.

Ivo saag ein Gong upp til Fader sin, og av Augom hans lyste ei still Sæla. Ingen hadde nokon Tanke um det, som rørde den unge Saali.

"Faer," sagde Ivo, "søv ogso Presten hans Kristen Skræddar som andre Folk?"

"Ja, men ikkje so lenge som du; naar ein vil vera Prest, lyt ein risa upp tidlege og bidja og læra. Gakk no i Seng paa Timen."

Moderi tok Ivo inn i Stova, og daa han bad si Kveldsbøn, nemnde han sjølvmint Presten saman med Namni paa Skyldfolket sitt.

Messa drog det etter seg, at andre Dagen gjekk Hans Jyrg med Son sin, Peter, til Kapellanen i Horb; ogso den rike Johannes Bruck førde Son sin, Konstantin, til Kapellanen; det var ein kvik og klok Gut. Baade desse Gutarne skulde ganga i Latinskulen; Ivo var endaa for liten til det.

Me raaka seinare dei tvo Gutarne; no vilja me vera med Ivo og fylgja honom i Framvoksteren.


Frå Ivo Prestemne. Etter Berthold Auerbach. Yversett  [av Georg Grieg] fraa Tydsk. Bergen. Trykt hjaa Georg Grieg. 1876. Side 1-12. Elektronisk utgåve 2004 ved Jon Grepstad
 

    Er du nøgd

    (Eventyr, 1893)

    Ved Georg Grieg

    (Æventyr.)

    Det var ein gong ein bonde, som hadde ei einaste dotter. Han var rik, og ho var væn, og so kom det mang ein gut, som gjerne vilde vera maag aat bonden. Men han var ein underleg selle; fyr kvar gong, det kom ein friar til gards, sa han til honom: »det fyrste vilkaaret er, at du skal steda deg hjaa meg paa eit aar, det vil segja, til dess me høyrer gauken gjel um vaaren; og um du segjer meg ein einaste gong, at du ikkje er nøgd, sa snid eg nasetippen av deg, og so fær du gaa din veg. Men du skal hava rett til aa gjera det same med meg.« Og bonden gjorde, som han hadde sagt; for ein saag jamt eitkvart ungmennet med æret paa nosi.
     
     
    No var det ein gut, het Jakob; han vilde og freista paa dette vaagespelet. Ljot var han aa sjaa til; men han var djerv og sløg, og det er ikkje so ille fyr den, som vil fram i verdi. Bonden fagnad han baade vel og blidleg. Dei gjorde avtalen saman, og han Jakob vart sett til arbeids.
    Ved dugurdsdsbil vart dei andre drengjerne innropad; men dei gløymde med vilje han Jakob. Til middags gjekk det likeins. Men Jakob vart ikkje uppraadd; han gjekk heim i garden, og medan bonden gav hønsi mat, sneia han seg inne i kjøken eit digert skinkestykke og tok eit stort braud, og so fòr han ut i marki og heldt middag og fekk seg ein lur attpaa.
     
     
    Daa han kom heim um kvelden, ropad bonden: »er du nøgd?« −»Eg er vel nøgd,« svarad Jakob; »eg hev etet betre en du.« Men med det same kom kjeringi farande og ropad paa tjuvar. Jakob lo; men bonden bleiknad. »Er du ikkje nøgd?« spurde Jakob. −»Ei skinke er berre ei skinke,« sa bonden. »Eg vyrder ikkje slike smaating.« Men fraa den dagen hugsad dei vel paa, at drengen ikkje fekk gaa fastande.
     
     
    So kom sundagen, og bonden og kona hans sette seg i kjerra og vilde fara til kyrkja. Dei sa daa til Jakob dreng: »i dag kann du laga middagsmaten. Tak dette kjøtstykket og legg i gryta med noko lauk og gulerøter og persille.« −»Vel,« segjer Jakob.
     
    No hadde dei paa garden ein liten smaahund, som het Persille. Den tok Jakob og drap og flaadde og lagde i gryta yver elden. Daa kjeringi kom heim, ropad ho paa den litle venen sin; men stakkars henne, ho fann berre eit blodutt skinn hangande fyr glaset. »Kva er det, du hev gjort?« ropad ho til Jakob. −»Det, som du bad meg um, mor. Eg lagde lauk og gulerøter og Persille i gryta.« −»Du din gap!« ropad bonden. »Kor kunde du hava hjarta til aa drepa det arme dyret, som var til hyggje fyr heile huset?« −»So, du er ikkje nøgd!« sa Jakob og drog ut kniven. »Det hev eg ikkje sagt,« svarad bonden. » Ein daud hund er berre ein daud hund.« Og han sukkad.
     
     
    Nokre dagar etter vilde bonden og kona hans til marknaden. Daa dei var rædde, at dette trollet til dreng skulde gjera eitkvart galet, sa dei til honom: »i dag skal du vera heime; men du fær ikkje lov til aa gjera nokon ting anna en det, som du ser, dei andre gjer.« −»Vel,« segjer Jakob.
    No var der paa garden ei gamal skytje, som taket var til nedfals paa. Det kom daa folk og skulde vøla skytja, og dei tok til aa riva det rotne taket. Samstundes tek han Jakob ein stige og gjeng upp paa taket paa stova, som var spildrende ny. Taksteinar, lekte, saumar, kjengar, alt ihop riv han laust og kastar utfyre til alle sidur.
     
    Daa bonden kom heim, var taket mest nedbrotet. »Du din fant!« ropar han, »kva ny prette er det, du no hev gjort meg?« −»Eg hev gjort det, som du sette meg til,« svarad Jakob; »du bad meg gjera, som hine gjorde. Er du ikkje nøgd kannhenda?« Og han drog kniven. »Nøgd?« sa bonden. »Skulde eg ikkje vera nøgd? Nokre taksteinar mindre skal ikkje gjera meg fatigare.« Og han sukkad.
     
    Um kvelden samraadde bonden seg med kona si, og so tykte dei, det var likast aa verta kvitt dette ugagnstrollet. Daa det var tenksame folk, spurde dei jamnast raad hjaa dotteri, og so gjorde dei denne gongen med; i den bygdi var ogso ungdomen mykje visare en dei, som eldre var, maa vita. »Jau eg veit det!« sa ho Mari; »eg skal gøyma meg upp i det store pæretreet og spela gauk. So kann du segja, at no er aaret ute; for no gjel gauken. Du kann daa betala honom og lata han gaa sin veg.«
     
    Andre morgonen høyrde dei gauken: ku-ku, ku-ku. Den, som vart undrig, det var bonden. » Aa nei høyr!« sa han til Jakob; »no er vaaren komen; gauken gjel der nede i pæretreet. Kom no, so skal du faa løni di, og so vil me skiljast som gode vener.« −» Ein gauk?« sa Jakob; » eg hev aldri set denne fagre fuglen.« Og dermed spring han ned aat pæretreet og tek til aa rista det med all si magt. Dei høyrer daa eit skrik, og ned av treet dett ei ung gjente.
     
    »Du din skarv!« ropad bonden. −»Er du ikkje nøgd?« sa Jakob og viste kniven. −»Din fant!« ropad bonden; »her held du paa og tyner dotter mi, og endaa vil du, at eg skal vera nøgd? Eg er mest vill av sinne, er eg. Hav deg burt paa timen, at eg ikkje skal slaa deg radt ihel!« −»Eg skal gaa, naar eg hev skoret nosi paa deg,« segjer Jakob. » Eg hev haldet mitt ord; hald no du ditt.« −»Vel!« sa bonden og heldt handi fyr andlitet. »Vil du lata meg faa kjøpa nosi att?« −»Lat skura,« svarar Jakob. −»Vil du hava tie sauder?« −»Nei.« −»Tvo stutar?« −»Nei.« −Tie kyr?« −»Nei; eg vil helder skjera nosi.« Og han kveste kniven paa svilli.
     
    »Far,« sa ho Mari, »det er eg, som hev misgjort, og eg fær eg bøta det. Vil ha meg, Jakob, i staden fyr nosi til far min?« −»Ja,« sa Jakob. −»Men eg set eit vilkaar,« sa gjenta. »Den av oss, som ikkje er nøgd med den andre, skal faa nasetippen avskoren.« −»Vel,« segjer Jakob; »eg skulde elles likat betre, um det hadde voret tunga.«
     
    Aldri hadde dei set slikt gasta brudlaup der i bygdi, og aldri saag dei sidan eit betre husstyr. Jakob og kona hans var det gildaste hjonet; ein høyrde dei aldri klaga paa kvarandre.
     
     

    Ordforklaringar frå boka:
    nøgd: fornøiet.
    selle: kar; "fyr"
    steda seg: fæste sig.
    snida: schneiden.
    ljot: styg.
    sløg: slu, klog.
    fagna: modtage, hilse.
    skytje: skur.
    til nedfals: forfaldent.
    vøla: reparere.
    keng: liden jernkrog, krampe.
    prette: puds; streg.
     
     
     

    Frå Utvalde lesestykke i bygdemaal og landsmaal. Lesebok fyr høgre skular ved Arne Garborg og Ivar Mortensen. Bergen: Utgjevi av Mons Litleré1893. Elektronisk utgåve 2001 ved Jon Grepstad

     

      Evangelium etter Markus I

      (Omsetjing, 1870)

      [Omsett av Georg Grieg] 

      [Mark. 4,1 - 20]

       

      1 Og han tok til at læra ved Sjoen atter, og det flokkadest ein stor Folkehop til honom, so at han steig i ein Baat og sat paa Sjoen; og alt Folket var paa Landet fram med Sjoen. 2 Og han lærde deim mangt i Likningar og sagde til deim, medan han lærde: 3 "Lyde aat! Sjaa, det gjekk ein Sædemann ut og skulde saa. 4 Og det hende seg, daa han var aat og saadde, at sumt fall ved Vegen, og Fuglarne komo og aato det upp. 5 Og sumt fall i steinutt Mark, der det ikkje hadde myket Jord, og det rann snøgt upp, av di det hadde ikkje djup Jord; 6 men daa Soli var uppe, tornade det og visnade, av di det hadde ikkje Rot. 7 Og sumt fall imillom Tyrnar, og Tyrnarne vokso upp og kjøvde det, og det gav ingi Frukt. 8 Og sumt fall i god Jord og gav Frukt, som rann upp og voks; og sumt gav trettifald, sumt sekstifald og sumt hundradfald." 9 Og han sagde: "Den som hever Øyro til at høyra, han høyre." 10 Og daa han var einsaman, spurde dei, som vaaro med honom med dei tolv, um Likningarne. 11 Og han sagde til deim: "Dykker er gjevet Løyndomen i Guds Rike; men deim, som utanfyre ero, verder allting gjevet i Likningar, 12 so at dei sjaaande skulo sjaa og ikkje merka, at dei høyrande høyra og ikkje skyna, so at dei ikkje nokor Tid skulo verda umvende og faa Forlatning." 13 Og han sagde til deim: "Skyna de ikkje denne Likningen? Og kor vilja de daa skyna alle Likningarne? 14 Sædemannen saar Ordet. 15 Og desse ero dei ved Vegen, der som Ordet verder saatt, og naar dei hava høyrt det, kjemer Satan med det same og teker burt Ordet som var saatt i deim. 16 Og desse ero sameleis dei som ero saadde i steinutt Mark, som, naar dei hava høyrt Ordet, mottaka det med det same med Gleda, 17 og dei hava ikkje Rot i seg og standa berre fyre ei Tid; sidan, naar det kjemer Trengsla og Forfylgning paa fyre Ordet Skuld, verda dei snart forførde. 18 Og desse ero dei som ero saadde imillom Tyrnar, slike som hava høyrt Ordet; 19 og Suterna i Verdi og Forlokkingarne av Rikdomen og Lostarne til andre Ting ganga inn og kjøva Ordet, og det verder utan Frukt. 20 Og desse ero dei som ero saadde i god Jord, slike som høyra Ordet og mottaka det og giva Frukt, sume trettifald, sume sekstifald og sume hundradfald."

       

      Frå Evangelium etter Markus. Bjørgvin. Utgjevet av Vestmannalaget. Forlagt av Ed. B. Giertsen. 1870. Elektronisk utgåve 2004 ved Jon Grepstad

       

        Evangelium etter Markus II

        (Omsetjing, 1870)

        [Omsett av Georg Grieg]

        [Mark. 6,30-44]

         

        30 Og Apostlarne samnadest til Jesus og fortalde honom alt, baade det som dei hadde gjort og det som dei hadde lært. 31 Og han sagde til deim: "Kome med meg avsides til ein audsleg Stad og kvile der ei Stund." For det var so mange som komo og gingo, og dei hadde ikkje eingong Matfred. 32 Og dei foro fyre seg sjølve i ein Baat til ein audsleg Stad. 33 Og Folket saag deim fara burt, og mange kjende deim og sprungo Landvegen dit or alle Byom og komo fram fyrr en dei. 34 Og daa Jesus steig ut, saag han myket Folk, og han ynkadest yver deim, for dei vaaro som Sauder som ikkje hava nokon Hyrding; og han tok til at læra deim mangt. 35 Og daa det var langt daglidet, gingo hans Læresveinar til honom og sagde: "Detta er ein audsleg Stad, og det er langt framlidet; 36 lat deim fraa deg, at dei kunna ganga i Bygdi og i Smaabyarne her umkring og kaupa seg Braud, for dei hava ikkje nokot aa eta." 37 Han svarade og sagde til deim: "Give de deim at eta." Og dei sagde til honom: "Skulo me ganga og kaupa Braud fyre tvo hundrad Peningar og giva deim at eta?" 38 Han sagde til deim: "Kor mange Braud hava de? Gange og sjaae etter." Og daa dei hadde seet etter, sagde dei: "Fem, og tvo Fiskar." 39 Og han baud deim at lata alle setja seg ned saman i ymse Matlag i det grøne Graset. 40 Og dei sette seg ned i Hopar paa hundrad og paa femti. 41 Og han tok dei fem Braudi og dei tvo Fiskarne, saag upp mot Himmelen og velsignade og braut Braudi og gav Læresveinarne til at leggja fyre deim; og dei tvo Fiskarne skifte han imillom deim alle. 42 Og dei aato alle og vordo mette. 43 Og dei toko upp tolv Korger fulle med Molar, og av Fiskarne. 44 Og dei, som hadde etet, vaaro umkring fem tusund Mann.
         


        Frå Evangelium etter Markus. Bjørgvin. Utgjevet av Vestmannalaget. Forlagt av Ed. B. Giertsen. 1870. Elektronisk utgåve 2004 ved Jon Grepstad


         

          Georg Grieg

          Georg Herman Grieg, vestmann, omsetjar, bokprentar og musikar. Han vart rekna som ein av dei beste språkfolka i Vestmannalaget.

          Georg Grieg
          Georg Grieg
          Grieg var fødd 18. august 1826 i Bergen og døydde 12. juni 1910. I ungdomen studerte han handelslære, seinare musikk i Tyskland. Han var musikklærar og spela også nokre sesongar i 1860-åra klaver i musikkselskapet Harmonien.
           
          Grieg kom tidleg med i krinsen av målmenn i Bergen og var aktiv i laget som vart kalla Namnlaus, ein føregjengar for Vestmannalaget. Då Henrik Krohn i 1865 starta bladet Ferdamannen, var det Grieg som hjelpte han med korrekturen. I 1868 var Grieg med og skipa Vestmannalaget, der han vart rekna som ein av dei aller beste språkmennene. Han rettleidde andre vestmenn i praktisk språkbruk og las ei tid korrektur på det meste av det som kom ut på landsmål i Bergen. Johannes Lavik hevdar at dei av vestmennene som nådde djupast målkunne, var Georg Grieg og Edvard G. Johannessen. Torleiv Hannaas omtalar han som ein av dei gløggaste målkjennarar landet har hatt.
           
          Grieg omsette fleire bøker til landsmål, som regel anonymt: Martin Luthers litle katekisma (1868), John Bunyans Pilgrimsferd (1868), Evangelium etter Markus (1870), Ivo Prestemne av Bertold Auerbach (1876), Oliver Goldsmiths Presten til Wakefield (1892) og Soga um Gisle Surson (1905). Han omsette òg delar av Synnøve Solbakken, men av ukjende grunnar vart omsetjinga ikkje fullført. I samband med omsetjingane søkte han råd hos Ivar Aasen.

          Grieg var ikkje faglærd bokprentar, men dei litterære interessene gjorde at han i 1871 kjøpte eit trykkjeri, det eldste i Bergen og det nest eldste i landet, skipa i 1721 av Peter Povelsen Nørvig. Han overlét det i 1882 til brorsonen John Grieg, som utvikla det vidare. I dag er trykkjeriet det eldste i Noreg, ått av Fagbokforlaget.

          Frå Jon Grepstad: "Georg Grieg", Allkunne.no, sist oppdatert 7.2.2017 [lesedato 16.2.2018] Utdraget er publisert med løyve frå det digitale leksikonet Allkunne, og i tråd med deira avtale med forfattaren. Les heile artikkelen her.
           
          Tekstar om Georg Grieg
          Henrik Krohn: Til Georg Grieg. Dikt (1867)