Henrik Angell

    Henrik August Johanson Angell, offiser, forfattar, militærromantikar og krigshelt, som gjekk på ski over Hardangervidda før Fridtjof Nansen og fremja interessa for skiidrett i Noreg og utanlands.

    Henrik Angell
    Henrik Angell

    Henrik Angell var fødd 22. august 1861 i Luster i Sogn og døydde 26. januar 1922 i Kristiania. Han utdanna seg ved Krigsskulen i Kristiania frå 1877 til 1882 og den militære høgskulen frå 1882 til 1886.

    Med aspiranttid i generalstaben steig han raskt i gradane. Mellom anna var han kaptein og sjef for 2. linjekompani av Sogn bataljon frå 1889 i seks år, frå 1911 oberst og sjef for Søndermør infanteriregiment fram til 1914 og deretter sjef for Smaalenenes infanteriregiment fram til 1918. Då fekk han avskil i nåde for å verve seg til den franske framandlegionen. Han kjempa først på Vestfronten. Seinare, under teneste i Murmansk, vart han hardt skadd og vende heim til Noreg i 1920. Før han døydde, skreiv han artiklar og heldt foredrag om dei eventyrlege opplevingane sine.

    Debutboka hans var ei lærebok i teikning i 1893. Seinare kom om lag tjue bøker, særleg reiseskildringar og krigshistorie. Populær vart Gjennem Montenegro paa ski (1895), basert på ein ekspedisjon Angell gjorde under eit studieopphald i Montenegro, der han studerte den montenegrinske fridomskampen. Den heroiske guteboka De sorte Fjeldes Sønner (1896), var dedisert til Noregs ungdom og hær. Opplagstala var svært høge på nokre av arbeida hans, Syv-aarskrigen for 17de mai (1914) er eit døme. Angell var målmann og gav ut fleire bøker på nynorsk, mellom dei Norsk skilauparsoga (1908). Mykje av den litterære produksjonen vart omsett til serbisk og fransk. Braves enfants, basert på Kjække gutter og jenter (1904), vart utgitt posthumt.

     Frå Anne Berit Klungsøyr: "Henrik Angell",Allkunne.no  sist oppdatert 19.9.2017 [lesedato 19.9.2017]
    Utdraget er publisert med løyve frå det digitale leksikonet Allkunne, og i tråd med deira avtale med forfattaren. Les heile artikkelen her.